Büyüme zihniyeti nedir?
growth mindsetEfsane ve gerçek
Büyüme zihniyeti, yeteneklerin ve zekânın çaba, doğru strateji ve geri bildirimle gelişebileceği inancıdır. Kavramı Carol Dweck geliştirdi ve 2006 tarihli Mindset kitabıyla yaygınlaştırdı; karşıtı, yeteneklerin sabit olduğuna inanan "sabit zihniyet"tir. Büyük ölçekli çalışmalar, okullardaki zihniyet eğitimlerinin ortalama etkisinin beklenenden çok daha küçük ve koşullara bağlı olduğunu gösterdi.
Tek bir kelime, "henüz", bir cümlenin bir hüküm mü yoksa bir anın fotoğrafı mı olduğunu belirleyebilir.İlk Uyanış, On Birinci Uyanış: Kelimelerin Kurduğu Gerçeklik
Efsane ve gerçek
Efsane: Çocuğa "Beynin bir kas gibi gelişir" demek notlarını belirgin biçimde yükseltir. Gerçek: Sisk ve arkadaşlarının (2018) iki meta-analizi, zihniyet ile başarı arasındaki ilişkinin zayıf, zihniyet eğitimlerinin ortalama etkisinin de çok küçük olduğunu buldu. Yeager ve arkadaşlarının (2019) ABD'de ulusal ölçekte yaptığı deneyde kısa bir çevrimiçi eğitim, özellikle notları düşük öğrencilerde küçük ama ölçülebilir bir artış sağladı.
Dweck de kavramın sık yanlış anlaşıldığını söyler: yalnız çabayı övmek ya da "her şey mümkün" demek büyüme zihniyeti sayılmaz.
Kendi cümlelerinde
On Birinci Uyanış: Kelimelerin Kurduğu Gerçeklik bölümü aynı fikri tek kelimeye indirir: "Yapamam" bir son gibi duyulur, "Henüz yapamıyorum" ise içine zamanı koyar. Bu kelime değişikliği gerçeği inkâr etmez; bugünkü durumu bir hüküm yerine bir anın fotoğrafı olarak görmeyi kolaylaştırır.
Bilim ne diyor?
Büyüme zihniyeti ilk çalışmalarda güçlü görünse de sonraki büyük ölçekli araştırmalar etkinin küçük ve koşullara bağlı olduğunu gösterdi (Sisk ve ark., 2018; Yeager ve ark., 2019). Eğitimin işe yaraması, okulun ve öğretmenlerin bu fikri destekleyen bir ortam sunmasına bağlı görünmektedir. Kavram yararlı bir bakış açısı sunar; başarıyı tek başına belirleyen bir anahtar olarak sunulması bulgularla uyuşmaz.
Sık sorulanlar
Büyüme zihniyeti işe yaramıyor mu?
Etkisi vardır ama küçüktür ve herkes için aynı sayılmaz. En çok zorlanan öğrencilerde ve destekleyici bir ortamda işe yaradığı görülmüştür.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: On Birinci Uyanış: Kelimelerin Kurduğu Gerçeklik · On İkinci Uyanış: Geleceğe Yazdığın Cümle. Kitabı aç
Kaynaklar
- Dweck, C. S. (2006). Mindset: The New Psychology of Success. Random House.
- Sisk, V. F., Burgoyne, A. P., Sun, J., Butler, J. L. ve Macnamara, B. N. (2018). To what extent and under which circumstances are growth mind-sets important to academic achievement? Two meta-analyses. Psychological Science, 29.
- Yeager, D. S. ve ark. (2019). A national experiment reveals where a growth mindset improves achievement. Nature, 573.
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com