Geleceğe yazılan cümle nedir?
Taner TorunTaner Torun'un kavramı
Geleceğe yazılan cümle, Taner Torun'un İlk Uyanış kitabında, insanın henüz yaşamadığı bir an hakkında bugünden kurduğu ve davranışını yönlendiren cümleye verdiği addır. Sınavdan önce "Nasıl olsa başaramayacağım" diyen kişi, kitaba göre başarısızlığı sınava girmeden yaşamaya başlar. Kitap, beklentinin olumlu ya da olumsuz olmasından çok açık ya da kapalı olmasını belirleyici sayar.
Çünkü geçmişini bir cümleyle taşıdığın gibi, henüz yaşanmamış geleceğini de şu anda bir cümleyle yazıyorsun.İlk Uyanış, On İkinci Uyanış: Geleceğe Yazdığın Cümle
Nasıl çalışır?
Kitap bu cümleyi iki beklentiyle anlatır. "Nasıl olsa yine kötü gidecek" diyen kişi geri çekilir ve tam katılmaz; böylece kötü sonuca daha yatkın hâle gelir. "Bu sefer farklı olabilir" diyen kişi bir ihtimale yer bırakır ve daha açık davranır.
Kitaba göre bu cümleler çoğu zaman geçmişten ödünç alınır: "Nasıl olsa yine olacak" cümlesi, "Bir zamanlar oldu" cümlesinin geleceğe uzatılmış hâlidir. Beklenti geleceği ölçmez; bugün taşınan cümleyi ölçer.
Kendi cümlelerinde
Kitap cümleyi silmek yerine devamını getirmeyi önerir. Yönetim kurulu önünde "Yine donup kalacağım" diye düşünen bir yöneticiye önerilen cümle şudur: "Geçen sefer donup kaldım. Bu sefer ne olacağını henüz bilmiyorum." Sunumdan sonra gönderdiği mesajın son satırı ise şuydu: "Titreyen elle de konuşulabiliyormuş."
Bilim ne diyor?
Kavram, beklenti ve gelecek düşüncesi araştırmalarına dayanır. Kirsch'in (1985) tepki beklentisi kuramı, bir deneyimin nasıl hissettireceğine dair beklentinin o deneyimi doğrudan etkileyebildiğini savunur. Bandura'nın (1977) öz yeterlik kavramı, bir işi yapabileceğine dair inancın çabayı ve sebatı etkilediğini ortaya koyar. Oettingen ve Mayer (2002) ise yalnızca olumlu hayallerin çabayı azaltabildiğini, gerçekçi beklentilerin davranışı desteklediğini buldu; bu bulgu kitabın "pozitif düşün" tavsiyesine mesafeli durmasıyla örtüşür.
Sık sorulanlar
Olumsuz bir beklentiyi bastırmalı mıyım?
Kitap bastırmak yerine cümleyi açık bırakmayı önerir. "Bu sefer farklı olabilir" bir söz vermez; yalnız bir ihtimal bırakır.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: On İkinci Uyanış: Geleceğe Yazdığın Cümle. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Hayatın İçinde › Sahneye Çıkmadan Önce · Hayatın İçinde › Kapıdan Girmeden Önce. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com
- Kirsch, I. (1985). Response expectancy as a determinant of experience and behavior. American Psychologist, 40.
- Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84.
- Oettingen, G. ve Mayer, D. (2002). The motivating function of thinking about the future: Expectations versus fantasies. Journal of Personality and Social Psychology, 83.