Uygulama niyeti nedir?
implementation intention · eğer-o zaman
Uygulama niyeti (implementation intention), bir hedefi "Eğer X durumu olursa, o zaman Y'yi yapacağım" biçiminde bir koşula bağlayan plandır. Psikolog Peter Gollwitzer kavramı 1999'da kapsamlı biçimde tanıttı. Ne zaman, nerede ve nasıl sorularını önceden cevaplamak, niyet ile davranış arasındaki boşluğu daraltır ve davranışa geçme olasılığını belirgin biçimde artırır.
Nasıl çalışır?
İyi niyetler çoğu zaman eyleme dönüşmez; doğru an geldiğinde fark edilmez ya da başka bir şey araya girer. Uygulama niyeti bu anı önceden işaretler. Durum ortaya çıktığında davranış, yeniden karar verme yükü olmadan başlar.
Gollwitzer'e göre plan bir kez yapıldıktan sonra davranışın kontrolü kısmen bilinçli çabadan, önceden seçilen durumsal işarete geçer.
Nasıl yapılır?
- Hedefini seç: "Her gün kısa bir nefes çalışması yapmak."
- Zaten her gün yaşadığın belirgin bir an bul.
- Cümleyi kur: "Sabah kahvemi koyunca üç nefes alacağım."
- Olası bir engel için ikinci bir plan ekle: "Kahve içmezsem, dişlerimi fırçaladıktan sonra yapacağım."
- Birkaç gün sonra planı gözden geçir; tetikleyici işe yaramıyorsa değiştir.
Toplantıdan çıkınca masama oturmadan önce üç yavaş nefes alacağım.
Bilim ne diyor?
Gollwitzer (1999) kavramı ve ilk bulguları American Psychologist dergisinde özetledi. Gollwitzer ve Sheeran (2006) 94 bağımsız çalışmayı kapsayan meta-analizde uygulama niyetlerinin hedefe ulaşmada orta ile büyük arasında bir etki gösterdiğini buldu. Milne, Orbell ve Sheeran (2002) egzersiz alanında, ne zaman ve nerede egzersiz yapacağını yazan katılımcıların egzersiz yapma oranının, yalnızca motivasyonu artırılan katılımcılara göre belirgin biçimde yüksek olduğunu bildirdi. Etki, kişinin hedefi gerçekten benimsediği durumlarda daha güçlüdür.
Sık sorulanlar
Uygulama niyeti ile hedef belirlemenin farkı ne?
Hedef ne istediğini söyler: "Daha sakin olmak istiyorum." Uygulama niyeti ne zaman ve nasıl yapacağını söyler: "Telefona bakmadan önce bir nefes alacağım."
Nerede geçiyor?
Zihne Fısıldama Sanatı™: Kendi Zihninin Anahtarı › Günün Üç Dakikası · Yeni Alışkanlığın › 21 Günlük Yolculuk. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Gollwitzer, P. M. (1999). Implementation intentions: Strong effects of simple plans. American Psychologist.
- Gollwitzer, P. M. ve Sheeran, P. (2006). Implementation intentions and goal achievement: A meta-analysis of effects and processes. Advances in Experimental Social Psychology.
- Milne, S., Orbell, S. ve Sheeran, P. (2002). Combining motivational and volitional interventions to promote exercise participation. British Journal of Health Psychology.